Στο σημερινό μας άρθρο θα αναλύσουμε την θερμοκρασία και όλες τις επιμέρους μετρήσεις και αναλύσεις αυτής.
Αρχικά πρέπει να πούμε πως γίνεται η σωστή μέτρηση της θερμοκρασίας. Η σωστή μέτρηση της θερμοκρασίας ξεκίνησε με την χρήση ειδικών υδραργυρικών θερμομέτρων τοποθετημένων μέσα σε ειδικό κλωβό άσπρου χρώματος 1 επί 1 μέτρο διάστασης και δύο μέτρα ύψος από το έδαφος που καλύπτεται από γρασίδι. Άρα οποιασδήποτε μετρήσεις έχουν γίνει από όλων των άλλων ειδών θερμόμετρα υπάρχουν στον κόσμο είναι λάθος. Παραδείγματα όπως θερμόμετρα φαρμακείων αυτοκινήτων, ερασιτεχνικά θερμόμετρα αφημένα κάτω από δέντρα, σε τοίχους σε μπαλκόνια ή αφημένα στην επίδραση της δρόσου της πάχνης και της ηλιακής ακτινοβολίας.
Όλες οι θερμοκρασίες που βλέπετε στο weather group.gr από το παρελθόν αλλά και από το παρόν είναι μόνο από τέτοιες επιστημονικά τεκμηριωμένες μετρήσεις.
Προχωράμε στο τι σημαίνει ελάχιστη θερμοκρασία της ημέρα. Η ελάχιστη θερμοκρασία της ημέρας σημειώνεται στο 99,9% των περιπτώσεων τις πρώτες πρωινές ώρες και μετριέται από ειδικό θερμόμετρο ελάχιστης θερμοκρασίας.
Αντίστοιχα υπάρχει και θερμοκρασία μέγιστη που σημειώνεται συνήθως της μεσημεριανές ή πρώτες απογευματινές ώρες και την μετράμε με ειδικό θερμόμετρο μέγιστης θερμοκρασίας.
Και τα δύο παραπάνω θερμόμετρα έχουν ειδική μεταλλική ακίδα που μένει σταθερή στην ελάχιστη και στη μέγιστη θερμοκρασία για να τις δει ο παρατηρητής όταν θα πάει στον ειδικό κλωβό.
Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν και οι αυτόματοι μετεωρολογικοί σταθμοί με μηχανικό αερισμό ώστε να μην υπάρχει απόκλιση σε σχέση με τον παλιό κλασικό κλωβο και αυτόματα οι παραπάνω μετρήσεις της ελάχιστης και της μέγιστης της θερμοκρασίας κάθε ημέρας να μπαίνει σε αρχείο.
Στο παράδειγμα που σας δείχνουμε είναι το μηνιαίο δελτίο για την πόλη της Λάρισας από τον δικό μας μετεωρολογικό σταθμό. Με το μπλε χρωματισμό και εκεί που γράφει LOW βλέπουμε τις καθημερινές ελάχιστες θερμοκρασίες που σημειώνονται τις 31 ημέρες του Ιουλίου στην πόλη της Λάρισας. Με τον κοκκινωπό χρωματισμό HIGH και προς τα κάτω βλέπουμε τις μέγιστες θερμοκρασίες που σημειώθηκαν κάθε ημέρα από τις 31 ημέρες του Ιουλίου.
Για κάθε ημέρα όμως υπάρχει και μία άλλη μέτρηση η μέση ημερήσια θερμοκρασία δηλαδή η μέση τιμή της θερμοκρασίας. Αυτή γίνεται με συγκεκριμένο τρόπο λαμβάνοντας κάποιες μετρήσεις ανα κάποιες ώρες της ημέρας σταθερά επί όλα τα χρόνια από όλες τις μετεωρολογικές υπηρεσίες του κόσμου. Συνήθως παίρνουμε 4 μετρήσεις ανά 6 ώρες δηλαδή κάθε ημέρας και βγαίνει μία μέση τιμή.
Στους αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς παίρνονται οι ωριαίες μετρήσεις δηλαδή 24 μετρήσεις ανα κάθε ημέρα και βγαίνει ο μέσος όρος της ημέρας. Στο παράδειγμα του Ιουλίου του 2026 για τη Λάρισα αν πάμε παραδείγματος χάρη στις 21 Ιουλίου βλέπουμε ότι η ελάχιστη θερμοκρασία νωρίς το πρωί ήταν 25,2 βαθμοί κελσίου και η μέγιστη θερμοκρασία αργά το απόγευμα 40,7 βαθμοί κελσίου. Η μέση θερμοκρασία της ημέρας βλέπουμε ήταν 31,8 βαθμοί κελσίου.
Έτσι λοιπόν όταν ολοκληρωθεί ο μήνας προσθέτουμε τις 31 τιμές της ελάχιστης θερμοκρασίας και διαιρούμε δια του 31.( 22,7+21,9+23,3+……+22,8)= σύνολο / 31.
Το αποτέλεσμα που θα έχουμε από την τελική διαίρεση είναι η μέση ελάχιστη θερμοκρασία του μήνα που για τον συγκεκριμένο μήνα βγαίνει 22,4 βαθμοί κελσίου.
Την ίδια διαδικασία κάνουμε και για όλες τις μέγιστες θερμοκρασίες του μήνα και στο τέλος μετά τη διαίρεση με το 31 για το συγκεκριμένο μήνα η τελική τιμή ήταν 35,5 βαθμοί κελσίου. Αυτή ονομάζεται μέση μέγιστη θερμοκρασία του μήνα.
Τέλος και για την μέση ημερήσια τιμή της θερμοκρασίας κάνουμε την ίδια διαδικασία και στο τέλος βγάζουμε τη μέση μηνιαία θερμοκρασία για τον Ιούλιο 2026 που είναι 28,5 βαθμοί κελσίου.
Ας επικεντρωθούμε τώρα στη μέση μηνιαία θερμοκρασία η οποία είναι και αυτή που μας ενδιαφέρει συνήθως πιο πολύ αφού είναι η αποτύπωση ολόκληρου του μήνα από πολλές μετρήσεις και όχι μια ξερη τιμή μιας ελάχιστη ή μίας μέγιστης θερμοκρασίας. Όταν περάσουν τουλάχιστον 30 χρόνια μετρήσεων τότε από όλα στους Ιούληδες για παράδειγμα βγάζουμε μια μέση τιμή για αυτή τη μέση μηνιαία θερμοκρασία και είναι για τη Λάρισα παράδειγμα 27,4 βαθμοί κελσίου.
Έτσι λοιπόν έχουμε μια νέα έννοια που έχει σημασία σημαντική που είναι η απόκλιση της μέσης μηνιαίας θερμοκρασίας ενός μήνα από την μέση τιμή μιας μεγάλης βάσης δεδομένων τουλάχιστον 30 ετών. Έτσι λοιπόν βλέποντας το 28,5 που είχαμε την φετινή χρονιά με το 27,4 που είναι η μέση τιμή των τελευταίων τουλάχιστον 30 ετών βλέπουμε ότι ο φετινός Ιούλιος ήταν θερμότερος του κανονικού κατά 1,1 βαθμούς κελσίου.
Αυτός είναι ο ορθός τρόπος σύγκρισης της θερμοκρασίας κάθε μήνα σε σχέση με τις κανονικές τιμές. Μπορούμε να πούμε σαν αίσθηση ότι ο φετινός Ιούλιος ήταν πιο υποφερτός σε σχέση με τους τελευταίους 3 – 4 Ιούληδες. Δεν μπορούμε όμως να τον πούμε δροσερό γιατί όπως βλέπουμε η απόκλιση του από τη μέση τιμή των τελευταίων αρκετών έως πολλών ετών ήταν θετική. Κάπως έτσι παίρνουμε ολους τους μήνες που έχουμε δεδομένα και τους τοποθετούμε από την χαμηλότερη προς την υψηλότερη μέση μηνιαία θερμοκρασία για τον Ιούλιο, πιο δίπλα για τον Αύγουστο ,πιο δίπλα για το Σεπτέμβριο και τα λοιπά.
Όπως βλέπουμε η σύγκριση ενός μήνα δεν γίνεται από μία μεμονωμένη τιμή όπως για παράδειγμα πριν από 70 χρόνια έφτασε 45 βαθμούς κελσίου ενώ φέτος είχαμε μόνο 41 τον Ιούλιο οπότε εκείνη η χρονιά ήταν πιο θερμή από τη φετινή. Παρακολουθούμε αντίθετα ολόκληρη την ημέρα κάθε μήνα και στη συνέχεια ολόκληρες τις ημέρες του μήνα για να βγει η μέση τιμή λαμβάνοντας όπως είπαμε υπόψη πιο πάνω αρκετές μετρήσεις ανα ημέρα και όχι απλά μια ξερή τιμή μιας ελάχιστης ή μιας μέγιστης θερμοκρασίας που δίνει λάθος εντύπωση.
Οι περισσότεροι μετεωρολογικοί σταθμοί με αξιόπιστα δεδομένα είναι τοποθετημένοι επί πάρα πολλές δεκάδες χρόνια στο ίδιο σημείο συνήθως σε αεροδρόμια με τεράστιες ανοιχτές εκτάσεις μακριά από τσιμέντο δρόμους και άλλες πηγές θερμότητας. Έτσι λοιπόν δεν υπάρχει το αφήγημα που λένε πολλοί ότι μεγάλωσαν οι πόλεις αυξήθηκε το τσιμέντο και έτσι ανέβηκαν οι θερμοκρασίες. Αυτό συμβαίνει μέσα στην ίδια την πόλη που μεγαλώνει. Στους μετεωρολογικούς σταθμός που βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά από τις πόλεις όπως στη Λάρισα για παράδειγμα το γενικότερο περιβάλλον δεν έχει αλλάξει και οι μετρήσεις που δείχνουν άνοδο της θερμοκρασίας δείχνουν την πραγματική άνοδο της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας μιας και η περιοχή εκεί δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 100 χρόνια.
Οι πιο παλαιοί μετεωρολογικοί σταθμοί στη χώρα μας στο ίδιο σημείο είναι αυτός του Θησείου στην Αθήνα ο μετεωρολογικός σταθμός στη Θεσσαλονίκη στο αεροδρόμιο και ο μετεωρολογικός σταθμός της Λάρισας στο αεροδρόμιο. Για την περιοχή του Θησείου που βρίσκεται μέσα στην Αθήνα σαφώς και έχει επηρεαστεί από την τεράστια ανάπτυξη της πόλης σε βάθος εκατονταετίας. Για τους άλλους δύο όμως μετεωρολογικούς σταθμούς που είναι μέσα σε αεροδρόμιο δεν υφίσταται κάποια extra θέρμανση εκτός από αυτή λόγω αλλαγής σταδιακής και θέρμανσης του κλίματος.
Αφού έχουμε λάβει όλους τους ορισμούς πιο πάνω και τι σημαίνει ο κάθε ένας, κάνοντας επίσης μία αναδρομή στους πιο παλαιούς μετεωρολογικούς σταθμούς της χώρας και στην εξήγηση του πώς βγαίνει η μέση μηνιαία θερμοκρασία κάθε μήνα μπορούμε να κάνουμε την κατάταξη από τον πιο θερμό στο πιο ψυχρό μήνα για κάθε έναν μετεωρολογικό σταθμό.
Θα επικεντρωθούμε περισσότερο στον μετεωρολογικό σταθμό της Λάρισας. Τα δεδομένα του μετεωρολογικού σταθμού ξεκινούν από το 1899 έως και σήμερα δηλαδή καλύπτουν μία περίοδο περίπου 127 ετών. Ας ασχοληθούμε με τον μήνα Ιούλιο μιας και αυτός είναι ο τελευταίος που τελείωσε. Η μέση τιμή όλων των Ιούλιων από το 1899 ως και φέτος είναι 27,4 βαθμοί κελσίου. Άρα ο φετινός που ήταν στους 28,9 βαθμούς κελσίου από τον μετεωρολογικό σταθμό της ΕΜΥ ήταν 1,5 βαθμούς κελσίου ποιο θερμός άρα μιλάμε για έναν πολύ ζεστό Ιούλιο. Βάζοντας τους σε μια κατάταξη από τον θερμότερο προς τον ψυχρότερο βλέπουμε ότι ο φετινός ήταν ο 14ος πιο θερμός Ιούλιος από τους 127 Ιούληδες της περιόδου.
Για να επιβεβαιώσουμε και αυτό που είπαμε πιο πάνω σαν αίσθηση πράγματι οι Ιούληδες του 2023 του 2024 του 2025 του 2021 ήταν πιο θερμοί από τον φετινό αλλά σε καμία περίπτωση ο φετινός όπως βλέπουμε δεν είναι ένας ψυχρός ή κανονικός Ιούλιος αλλά ήταν 1,5 βαθμούς κελσίου πιο θερμός από τη μέση τιμή των τελευταίων 127 ετών.
Επίσης για να πούμε και λίγα στατιστικά για την σημαντική θέρμανση που έχει παρατηρηθεί στην ατμόσφαιρα τα τελευταία χρόνια στην περιοχή της Λάρισας.
Βλέποντας τους πιο ζεστούς 18 Ιούληδες της περιόδου λειτουργίας του σταθμού 1899-2026 έχουμε:
6 της περιόδου 2021-2026 δηλαδή όλους
4 της περιόδου 2011-2020
2 της περιόδου 2001-2010
2 της περιόδου 1991-2000
1 της περιόδου 1981-1990
1 της περιόδου 1971-1980
1 της περιόδου 1931-1940
1 της περιόδου 1921-1930
Είναι εμφανέστατη η τεράστια θέρμανση ειδικά μετά το 2011 που σημειώνονται πάρα πολλοί θερμοί Ιούληδες σε σχέση με το μέσο όρο. Μάλιστα μετά το 2021 είναι μέσα στους πιο 18 πιο ζεστούς και οι 6. Παρόμοια είναι η εικόνα και αν δούμε και τους Ιούνηδες.
Ο Ιούνιος 2026 ήταν ο 10ος πιο ζεστός των τελευταίων 127 χρόνων δηλαδή των τελευταίων 127 Ιούνηδων.
Ο Αύγουστος 2026 έχει τα φόντα να βγει και αυτός μέσα στους 10 πιο ζεστούς των τελευταίων 127 ετών αλλά θα πρέπει να περιμένουμε.
Έτσι λοιπόν πάνω κάτω σύμφωνα με τα παραπάνω δεδομένα το φετινό καλοκαίρι θα βγει περίπου μέσα στα 10 πιο ζεστά των τελευταίων 127 ετών άρα ένα πολύ ζεστό καλοκαίρι. Ούτε κανονικό ούτε υποφερτό ούτε καν ελαφρώς ζεστό δεν μπορεί να το χαρακτηριστεί όταν βρίσκεται μέσα στο top 10 σε μία βάση δεδομένων 127 ετών!!
Για την ιστορία να πούμε ότι
τα τελευταία 2 υποφερτά καλοκαίρια ήταν του 2018 και 2020
το τελευταίο κανονικό καλοκαίρι ήταν το 2004!!
το τελευταίο δροσερό καλοκαίρι ήταν το 1991!!
Στο δεύτερο μέρος του άρθρου θα αναλύσουμε τις απόλυτα μέγιστες, απόλυτα ελάχιστες θερμοκρασίες και την συχνότητα αυτων.
++++++++++++++++++++++++++++++
